'Gebrek aan regie Van Rijn holt kwaliteit thuiszorg uit'

Opinieonderzoek wijst uit: 'Gebrek aan regie Van Rijn holt kwaliteit thuiszorg uit'

Houten, mei 2016 - Het merendeel van de Nederlanders vindt dat door het beleid van PvdA-staatssecretaris Van Rijn van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) de kwaliteit in de thuiszorg de afgelopen drie jaar is uitgehold. Daardoor hebben meer dan 30.000 medewerkers in die sector inmiddels hun baan verloren.

Dit blijkt uit een opinieonderzoek dat internationaal online marktonderzoeksbureau Research Now dit voorjaar in opdracht van Branchebelang Thuiszorg Nederland (BTN) heeft uitgevoerd. Van de ondervraagden geeft 50% aan dat de situatie in de thuiszorg bij de volgende verkiezingen voor de Tweede Kamer (15 maart 2017) zijn kiesgedrag in belangrijke mate zal bepalen.

Het merendeel van de Nederlandse bevolking is van mening dat door het beleid van staatssecretaris Van Rijn de kwaliteit in de thuiszorg de afgelopen drie jaar is uitgehold. Ruim 95% van de bevolking maakt zich grote zorgen over de toekomst van de huishoudelijke hulp in Nederland. Daarbij vindt ook het overgrote deel van de respondenten dat er sprake is van een neerwaartse spiraal in de kwaliteit van de huishoudelijke hulp.

Faillissement TSN
Aanleiding voor het opinieonderzoek was het recente faillissement van TSN Thuiszorg, ooit de grootste thuiszorgorganisatie van Nederland en lid van BTN. Bij dit faillissement stonden de banen van bijna 12.000 medewerkers op de tocht. "Eerder al zagen we dat middelgrote thuiszorgorganisaties als Thebe en Vérian hun dienstverlening niet konden volhouden door het beleid van staatssecretaris Van Rijn", aldus BTN-bestuurder Hans Buijing. In de afgelopen jaren zijn vele kleinere organisaties gestopt of failliet gegaan.

"De decentralisatie van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) naar gemeenten en de daarmee gepaard gaande bezuiniging van 40% op de thuiszorg bleken recept voor een maatschappelijke catastrofe."

De laatste tijd komen meer berichten los over de catastrofale consequenties van beleid van Van Rijn. Eerder dit jaar wees BTN er al op dat gemeenten geld over hielden; zowel op de Huishoudelijke Hulp Toeslag (HHT) als op de reguliere WMO-budgetten. Inmiddels is uit onderzoek door Binnenlands Bestuur duidelijk geworden dat dit geldt voor het merendeel van de gemeenten.

"Vele tienduizenden mensen hebben hun baan al verloren, maar veel gemeenten weigeren nog altijd om fatsoenlijke, kostendekkende uurtarieven voor hulp bij het huishouden te betalen. Dat terwijl nu blijkt dat zij in veel gevallen geld overhouden aan de uitvoering van de Wmo", gaat Buijing verder. "Ook wij constateren dat de staatssecretaris te weinig regie heeft gevoerd met alle nare maatschappelijke gevolgen van dien. Dat heeft ons geprikkeld om dit onderzoek te laten uitvoeren."

Gisteren bleek verder uit de eindinventarisatie van VWS over de werking van HHT in 2015, dat er slechts een kleine 4.000 banen in de huishoudelijke hulp behouden zijn dankzij deze toeslagenregeling in plaats van de beoogde 15.000 banen. Voor ruim 11.000 banen is het HHT geld bij gemeenten op de plank blijven liggen. Ruim 85% van de gemeenten erkent dit subsidiegeld niet ingezet te hebben.

De inzet rond de HHT blijkt een druppel te zijn geweest op de gloeiende plaat die "onverantwoorde tarieven" heet. De kern van de problematiek is de "race to the bottom" die gemeenten -overigens net zoals in 2007 - hebben ingezet rond de tarieven huishoudelijke hulp. Al vanaf de eerste discussies met VWS over de toen nog aankomende decentralisaties, heeft BTN gewaarschuwd voor de risico's van het gebrek aan regie bij de overheid op het beleid en de tarieven. Om die reden is al vroeg in 2014 (!) gepleit voor het leggen van een duidelijke bodem voor reële tarieven huishoudelijke hulp. De daartoe verzochte AMvB is er nog steeds niet. Dit ondanks toezeggingen van Van Rijn op 4 december 2015, nu al bijna een half jaar geleden (!). De onvrede vanuit het veld en onder de bevolking met het beleid rondom de huishoudelijke hulp laat zich zodoende goed begrijpen.

De belangrijkste constateringen uit het onderzoek zijn:
- 95% van de bevolking maakt zich grote zorgen over de toekomst van de thuiszorg in Nederland.
- De helft van de Nederlanders zegt de ontwikkelingen in de thuiszorg op de voet te volgen;
- Deze mensen geven aan staatssecretaris Van Rijn en zijn partij, de PvdA, verantwoordelijk te houden voor de verslechtering van de situatie de thuiszorg;
- Zij belonen het beleid van Van Rijn met een rapportcijfer 4.5. Zijn partij doet het met 4.6 niet veel beter;
- De geloofwaardigheid van de VWS-staatssecretaris heeft op het dossier thuiszorg de afgelopen jaar fors ingeboet, volgens 53% van de ondervraagden;
- 95% van de ondervraagden vindt de claim van staatssecretaris Van Rijn dat 'de hervormingen in de thuiszorgsector de afgelopen jaren 'zorgvuldig en beheerst zijn verlopen'' amper tot niet geloofwaardig.

"Ik vind deze uitkomsten ronduit schokkend", concludeert BTN-bestuurder Buijing. "Helaas moeten we constateren dat de staatssecretaris veel belooft maar weinig voor elkaar krijgt voor de thuiszorg. Dat geeft veel gemeenten de gelegenheid om tegen afbraakprijzen aan te besteden. Het faillissement van TSN leek colleges en raden even wakker te schudden, maar ik betwijfel of men écht bereid is goede, marktconforme prijzen te betalen voor dit belangrijke werk." De opstelling van Van Rijn heeft de onderwaardering van dit werk in de hand gespeeld.

In de ogen van BTN is de huishoudelijke hulp het fundament van een zorgsysteem waarin zelfredzaamheid en langdurig thuis wonen centrale begrippen zijn. Als je de voorkant van het systeem niet op orde brengt en daar niet op investeert, dan zal het beoogde beleid niet van de grond komen. BTN maakt zich al jaren hard voor zorg thuis als voorliggende voorziening, maar ziet nu dat het door Van Rijn ingezette beleid er in resulteert dat in aanpalende zorgdomeinen de budgetten ook onder druk staan. Ook hiervan hebben recentelijk berichten het nieuws gehaald: wijkverpleegkundigen die vanwege het uitblijven van adequate huishoudelijke hulp, uit arren moede die onder de WMO vallende zorgtaken dan maar zelf doen; vanuit de bekostiging wijkverpleging. Dit omdat het in het belang is van de gezondheid van de cliënt.

Ik doe een beroep op de staatssecretaris en de Tweede Kamer om alsnog de regie te pakken en te zorgen dat gemeenten nu wél hun verantwoordelijkheid nemen en fatsoenlijke, kostendekkende tarieven gaan hanteren en daarmee de waarde van de huishoudelijke hulp als start van de zorgketen benadrukken. Dit om daarmee ook de verschuiving van de zorgvraag vanuit het gemeentelijke WMO domein naar de wijkverpleegkundige zorg te voorkomen, wat nu als consequentie heeft dat het al te krappe budget in de Zorgverzekeringswet (Zvw) nog verder onder druk komt te staan. Het gebrek aan regie op de huishoudelijke hulp, leidt ons inziens tot een negatief domino effect in de aanpalende zorgdomeinen. Als dit zo door gaat beleven we met elkaar écht de ondergang van de kwalitatieve thuiszorg in ons land. Dat zou ronduit een schande zijn."

Over BTN
Naast belangenbehartiging maakt Branchebelang Thuiszorg Nederland (BTN) zich sterk voor de kwaliteit en continuïteit van de zorg thuis op de langere termijn. BTN vertegenwoordigt 140 aangesloten organisaties in de (thuis)zorg in Nederland. Op 19 mei a.s. dient in de rechtbank Almelo een door BTN aangespannen kort geding tegen de gemeente Enschede over de afwikkeling van het TSN-faillissement en de toelating van buurtzorg/familiehulp in strijd met het aanbestedingsrecht en de daarbij ook nog beschikbaar gestelde extra middelen om de transitie mogelijk te maken.

Over het onderzoek
Internationaal onderzoeksinstituut Research Now heeft het onderzoek uitgevoerd op basis van 15 onderzoeksvragen over de Nederlandse thuiszorg onder ruim duizend Nederlanders, proportioneel verdeeld over regio's, geslacht, leeftijd en sociale klasse.

Over Research Now
Research Now is een online marktonderzoeksbureau met meer dan 1.200 medewerkers en 20 kantoren wereldwijd. Research Now is marktleider als het gaat om digitale dataverzameling. Zij vergaart gegevens door eigen online en mobiele onderzoekspanels, ook in Nederland.

Voor meer informatie: BTN (088-4600300) of Hans Buijing: (06-54657505)

Branchebelang Thuiszorg Nederland (BTN)

plaats:
Houten

Verstuur nu éénmalig een persbericht

Verstuur persberichten en beeldmateriaal naar redacties in binnen- en buitenland. Via het ANP-net, het internationale medianetwerk van PR Newswire of met een perslijst op maat.

Direct persbericht versturen
070 - 41 41 234