Ismee Tames: Tijd voor een nieuwe blik op verzet ten tijde van oorlog

Oratie Ismee Tames: 'Tijd voor een nieuwe blik op verzet ten tijde van oorlog'
Prof. dr. Ismee Tames zal tijdens haar oratie op 17 mei aan de Universiteit Utrecht pleiten voor een nieuwe manier van kijken naar verzet ten tijde van oorlog.

Ismee Tames, directeur onderzoek bij het NIOD en bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht, pleit in haar oratie voor aandacht voor de ervaring van verzet. Zij onderzoekt deze ervaring op een nieuwe manier door het begrip 'liminaliteit' te introduceren in de geschiedwetenschap. Liminaliteit - een begrip uit de antropologie - gaat over het zogeheten 'tussengebied' of 'vacuüm' , de periode waarin je niet kunt terugvallen op het oude en het nieuwe nog vorm moet krijgen. Vaak bij het uitbreken van oorlog is er zoiets als een 'liminale fase'. Tames werpt zo de oude vraag "hoe krijgt verzet vorm?" opnieuw op en antwoordt: verzet krijg vorm in een situatie van liminaliteit. Welke uitdagingen brengt die situatie voor mensen mee? Waarop oriënteren zij zich? Wat betekent dit voor de vorm van hun verzet?

Oordelen
In de periode dat zij de bijzondere leerstoel Stichting 1940-1945: geschiedenis en betekenis van verzet tegen onderdrukking en vervolging bekleedt, zal Ismee Tames haar onderzoek en onderwijs vormgeven rond ervaringen van oorlog en verzet. Ze neemt hiermee afstand van de reflex om de geschiedenis van oorlog en verzet in te zetten voor ons eigen onbehagen over het verleden. Deze reflex gaat vaak samen met de neiging om de mensen van toen langs de morele meetlat te leggen met als onderliggende vragen: waren 'wij' goed of fout? Mag ik trots zijn of moet ik me schamen? Dit verlangen naar een oplossing voor het onbehagen over het oorlogsverleden, stuwt tot op heden de herinneringscultuur in Nederland en de niet aflatende, brede interesse in verzetsverhalen. Tames bepleit dat juist aandacht voor de ervaringen tijdens liminale perioden ons meer kunnen leren voor het heden: ook wij kunnen in liminale fasen belanden en hebben er dan baat bij deze te herkennen en inzicht te hebben in wat deze met ons kunnen doen. Afstand van de impuls te oordelen en aandacht voor de ervaringen van de mensen van toen brengen ons nieuwe inzichten.

Bijzondere leerstoel
Ter gelegenheid van het zeventigjarig bestaan van Stichting 1940-1945 in juni 2015 stelde Arq Psychotrauma Expert Groep - namens de Stichting - in samenwerking met de Universiteit Utrecht de bijzondere leerstoel Stichting 1940-1945: geschiedenis en betekenis van verzet tegen onderdrukking en vervolging in.

Het doel van de leerstoel is om de herinnering levend te houden aan zowel verzet, vervolging en geweld tegen burgers in de jaren 1940-1945 als aan de wijze waarop Stichting 1940-1945 invulling heeft gegeven aan de 'ereschuld' en bijzondere solidariteit. De leerstoel zal hieraan bijdragen via wetenschappelijk onderzoek enerzijds, en anderzijds door het versterken van het maatschappelijk bewustzijn over vervolging en verzet.

Geplaatst in:

De oratie van professor Tames vindt plaats op dinsdag 17 mei om 16.15 uur in het Academiegebouw van Universiteit Utrecht aan het Domplein. Indien u aanwezig wilt zijn kunt u zich tot 16 mei aanmelden via bestuurscentrum@arq.org.

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Kirsten Ruter via k.ruter@arq.org of 0626726734.

Over Stichting 1940-1945
Stichting 1940-1945 is al tijdens de oorlog ontstaan toen vertegenwoordigers van een groot aantal verzetsorganisaties gezamenlijk het initiatief namen om de invalide geworden verzetsdeelnemers en de gezinnen van de overleden verzetsdeelnemers ook na de bevrijding te blijven ondersteunen. Zij zagen dit als hun 'ereschuld'. Met dat doel werd Stichting 1940-1945 opgericht. 70 jaar later is de Stichting nog steeds actief en helpt zij ook vervolgingsslachtoffers en burger-oorlogsslachtoffers.

Over Arq Psychotrauma Expert Groep
Arq Psychotrauma Expert Groep is een groep van instellingen en organisaties die zich bezighoudt met de gevolgen van schokkende gebeurtenissen en psychotrauma. Elke partner in Arq is expert op een deelterrein. Samen staan de partners in Arq voor kennisontwikkeling en kennisoverdracht, begeleiding en behandeling, preventie en ondersteuning. Voor individu, organisaties en samenleving.

Over de Universiteit Utrecht
De Universiteit Utrecht is een van de meest vooraanstaande universiteiten van Europa. Met innovatief onderzoek en onderwijs draagt de Universiteit Utrecht bij aan oplossingen voor de grote maatschappelijke uitdagingen van de 21ste eeuw. Het onderzoek richt zich op vier strategische thema's: Dynamics of Youth, Institutionsfor Open Societies, Life Sciences en Sustainability.
Binnen het departement Geschiedenis en Kunstgeschiedenis, waar de leerstoel is ondergebracht, zetten historici en kunsthistorici zich in voor onderwijs en onderzoek op het gebied van Europa als wereldhistorische regio.

Over het NIOD
Het NIOD is uniek als wetenschappelijk onafhankelijk en tegelijkertijd sterk maatschappelijk georiënteerd instituut. De oorspronkelijke expertise van het NIOD ligt bij de verspreiding van kennis over de Tweede Wereldoorlog en de Holocaust in Nederland. Tegenwoordig wordt deze expertise ook ingezet voor het bestuderen van massaal geweld en genociden in de rest van de wereld. Naast wetenschappelijk onderzoek biedt het NIOD een inhoudelijk sterke en intensieve dienstverlening. Zowel professionals als particulieren kunnen bij het NIOD terecht voor informatie of het raadplegen van de uitgebreide collectie.

Arq Psychotrauma Expert Groep

plaats:
Diemen
website:
http://www.arq.org

Andere persberichten van deze organisatie

Verstuur nu éénmalig een persbericht

Verstuur persberichten en beeldmateriaal naar redacties in binnen- en buitenland. Via het ANP-net, het internationale medianetwerk van PR Newswire of met een perslijst op maat.

Direct persbericht versturen
070 - 41 41 234