'Neger' Menthol leerde Nederland tandenpoetsen

Boek Frank Krake geeft tijdsbeeld van emancipatie en discriminatie zwarte bevolking

Hengelo, 12 april 2016 - Discriminatie is van alle tijden, maar tandenpoetsen doen Nederlanders pas een kleine honderd jaar. De uit Amerika gevluchte Joseph Sylvester (1890-1955) trok in de jaren '20 en '30 langs steden en dorpen en gaf demonstraties met zijn Babajaba Menthol Tandpasta. Zo leerde hij Nederland tandenpoetsen. Frank Krake schreef een boek over het leven van Sylvester, die de bijnaam Menthol droeg en zichzelf trots 'volbloedneger' noemde.

Het boek verschijnt 13 april en vertelt het levensverhaal van een van de eerste zwarte zakenmensen in Nederland. Het schetst meteen een tijdsbeeld over emancipatie en discriminatie van mensen met een andere huidskleur. Terwijl de als dandy geklede Sylvester in de jaren '20 overal werd gezien als een attractie en heel Hengelo uitliep voor zijn huwelijk, werd hij na de oorlog slachtoffer van discriminatie en waren er op zijn begrafenis slechts drie mensen aanwezig.

Sylvester ontvlucht voor de Eerste Wereldoorlog de economische malaise op zijn geboorte-eiland Saint Lucia en komt in Amerika terecht. Tien jaar later vlucht hij voor het geweld van de Klu Klux Klan en komt aan in Antwerpen. Hij gaat Menthol-pastilles verkopen, maar schakelt al snel over op tandpasta, die hij uit Amerika importeert.
In België slaat dat niet aan, maar in Nederland wordt het een succes. Hij reist langs alle grote steden en geeft demonstraties op de markt. Van Amsterdam tot Vlissingen, van Rotterdam tot Leeuwarden. Plaatsen waar mensen soms nog nooit een 'neger' hebben gezien. Zijn demonstraties zijn spraakmakende voorstellingen die veel bekijks trekken. Hij presenteert zijn Babajaba Menthol Tandpasta als 'het natuurgeheim van het zwarte ras' en zichzelf als 'dokter' en 'de redder van uw tanden'. ,,Hij nam meestal een jongetje als proefpersoon, zette die op een stoel en begon met een houten borsteltje diens tanden te poetsen," vertelt Krake. ,,Mensen wisten toen nog niet wat tandenpoetsen was. Als de mond van het jongetje begon te schuimen en te bloeden, deed hij er zout op en begon het jongetje te schreeuwen. 'Dat is het resultaat als je je tanden niet poetst, dus koop mijn tandpasta', riep Menthol dan. Om te bewijzen hoe sterk zijn eigen tanden waren, tilde hij met zijn mond daarna de stoel met jongetje en al 30 centimeter op. Zo maakte hij gebruik van zijn anders zijn. Hij zei: kijk eens wat een mooi gebit ik heb. Dat kunnen jullie ook hebben."

In Amsterdam ontmoet hij fotomodel Roosje Borchert uit Hengelo, reist met haar mee en trouwt in 1928 met haar. Heel de stad loopt uit voor het eerste zwart-witte huwelijk. Door contracten te sluiten met grossiers en groothandels blijft zijn tandpastahandel groeien. Ook blijft Sylvester zijn act opvoeren op markten. ,,Zo heeft hij Nederland leren tandenpoetsen," stelt Krake. Hij krijgt echter steeds meer concurrentie van Nederlandse fabrikanten en andere merken. Als tijdens de crisis de gulden devalueert wordt zijn geïmporteerde tandpasta te duur en stapt Sylvester over op de konijnenhandel.
Tijdens de Tweede Wereldoorlog wordt hij opgepakt en brengen de Duitsers hem naar kamp Schoorl. Hij wordt er ingeschreven als 'volbloedneger', een term die hij later als geuzennaam in advertenties gebruikt. Met zijn charisma weet hij de bewakers naar zijn hand te zetten en na twee weken wordt hij weer vrijgelaten. Na de oorlog worden Sylvester en zijn vrouw Roosje steeds vaker geconfronteerd met beledigingen en nare briefjes, waarover hij vlak voor zijn dood in 1955 terugslaat in een advertentie.

Voor het gebruik van het woord 'neger' consulteerde de auteur het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee). ,,Met dit verhaal wil ik ook laten zien dat mensen die tot een minderheid behoren moeten uitgaan van hun eigen kracht en zich niet in een slachtofferrol moeten laten duwen," zegt Krake.

Het boek 'Menthol, de man die Nederland leerde tandenpoetsen' is vanaf 13 april verkrijgbaar in de boekhandel. Uitgeverij Achtbaan, ISBN 978-90-824764-0-8.

Over de auteur:
Frank Krake (1968) studeerde Marketing Strategy aan de RUG. Hij publiceerde in de Verenigde Staten en schreef eerder de autobiografie De Rampondernemer (Pearson). Als klein jochie logeerde hij regelmatig bij zijn grootouders in Hengelo, waar hij voor het eerst over 'Menthol' hoorde. Zijn opa deed vroeger zaken met Joseph en Roosje. De verhalen over het echtpaar maakten een onuitwisbare indruk. Die fascinatie inspireerde tot het schrijven van dit boek.

Noot voor de redactie:
Voor meer informatie of interviews kunt u contact opnemen met auteur Frank Krake, Mob: 06-10104993
E-mail: frank@rampondernemer.nl.

Uitgeverij Achtbaan

plaats:
Hengelo

Andere persberichten van deze organisatie

Verstuur nu éénmalig een persbericht

Verstuur persberichten en beeldmateriaal naar redacties in binnen- en buitenland. Via het ANP-net, het internationale medianetwerk van PR Newswire of met een perslijst op maat.

Direct persbericht versturen
070 - 41 41 234